Een bekend spreekwoord in China luidt: de bergen zijn hoog en Beijing is ver weg. Wat maar wil aangeven dat de provincies toch wel doen waar ze zelf zin in hebben. Wetten van de Centrale overheid worden eerder als een advies gezien dan iets waar je je aan hoort te houden. Dat is jammer omdat de MVO wetten van China best goed zijn. Op sommige onderdelen zelfs beter dan de internationale standaarden zoals bijvoorbeeld die van de OESO of de ILO. Dat is waarom we bedrijven ook vaak adviseren om in elk geval de lokale wet te volgen. Maar dat gebeurt dus niet vanzelf. Chinese bedrijven ontduiken massaal de wet en worden daarbij zelfs vaak geholpen door de lokale overheid.

Zo vertelde een China kenner van Philips mij dat een lokale arbeidsinspectie de bedrijven had gevraagd om de nieuwe labour law vooral niet (te) snel in te voeren. In deze wet wordt onder andere het tegengaan van excessief overwerk geregeld. Een typisch Chinees MVO probleem. Veel werknemers willen graag veel en structureel overwerken omdat ze hun minimumsalaris niet in 44 uur bij elkaar verdiend krijgen. En als ze daarin worden beperkt, zoals de wet voorschrijft, dan gaan ze naar een bedrijf waar dat wel mag. Of ze worden boos, hetgeen weer leidt tot sociale onrust en daar is de overheid als de dood voor. Er zit dus nogal wat ‘ruis’ tussen centraal overheidsbeleid en de implementatie daarvan op provinciaal niveau. Dit is de ‘black box’. Ook al doet de centrale overheid zijn best, dan is er nog geen reden om te (vroeg te) juichen.