… everything is possible! Aldus Manu (“I have  many friends”) Shukla, die vandaag mijn gids is.

Hij is een goede bekende van een onderneemster uit ons partnernetwerk, Desiree Rasenberg van Pure Jute. En via haar had ik dus afgelopen vrijdag, vlak voor mijn vertrek dus, heel snel met Manu afgesproken. Hij zou me wel onder zijn hoede nemen en even de stad laten zien. Echte Indiase gastvrijheid bleek vanmorgen. Ik mag (bijna) niets betalen, krijg meteen een bloemenslinger van hem omgehangen (“you are the godess of the day, India is your home for this week”) en gaat heel zorgzaam met me op stap. Gelukkig heb ik voor een cadeautje gezorgd (goede tip van Desiree: een doos chocolaatjes), anders zou ik me nog meer opgelaten voelen.

Omdat het vandaag een feestdag is voor de 82% Hindu’s in het land, namelijk Shiravatri, zijn veel bezienswaardigheden en bedrijven gesloten. Manu zou Manu niet zijn, als hij daar wel wat voor kan ritselen. Na bezoek aan een paar bezienswaardigheden en een lunch neemt hij me mee naar de “dependance” van een fabriek van een kennis van een kennis. De centrale productielocatie is gesloten, maar zoals dat in een echte informele economie gaat (in India is 94% van de bedrijven volgens de eigen overheid niet geregistreerd), wordt er ergens anders nog wel wat gewerkt. Na lang zoeken vinden we het beloofde adres. In een achteraf straatje van een woonwijk worden op diverse kamertjes, door trappen met elkaar verbonden, stopcontacten en lampfittingen geproduceerd. Volgens de directeur (over de telefoon, hij was wegens de feestdag niet aanwezig): goedkope producten bedoeld voor arme landen zoals Bangladesh, de kwaliteit is niet goed genoeg voor bijvoorbeeld export naar Nederland. Kruipdoor-sluipdoor bekijken we de verschillende onderdelen van de productie bij een familie in huis: assemblage (beneden, in de keuken), smelten van het plastic voor de stopcontacten, opslag (tevens slaapkamer), nog meer assemblage, nog meer opslag. Zie de foto’s! Volgens Manu is dit allemaal nog tamelijk normaal, zeker niet extreem.

Afgezien van de kwaliteit zouden er nog wel meer zaken zijn waarover we ons zorgen zouden (moeten) maken: Is dit werk veilig voor de werknemers? Gaan die kinderen normaal echt naar school, zoals wordt beweerd? En werken ze vandaag alleen mee  omdat het een feestdag is? Wat voor lonen worden hier betaald? Zouden de werknemers een contract hebben? Ik ben bang dat het antwoord op de meeste vragen “nee” is, maar ik kan het niet bewijzen. We mogen wel foto’s maken, maar veel toelichting krijgen we niet ….

Morgen bij bezoek aan het ministerie maar eens (voorzichtig, want politieke verhoudingen enzo) vragen hoe ze het eigenlijk zelf voor zich zien: het implementeren en promoten van hun nieuwe CSR Guidelines als het overgrote deel van de bedrijvigheid niet geregistreerd is? 94% lijkt me eigenlijk nog een kleine schatting voor de informele economie, want tel je dan ook al die eenmanstaxibedrijfjes, broodjesverkopers, schoenenpoetsers, bandenplakkers, etc.  mee?

 

Foto’s: “fabriekje” in Delhi

Straatbeeld: