TNO-onderzoeker André Diederen windt er geen doekjes om: technologische ontwikkelingen zullen niet de grote, mondiale uitdagingen van de komende decennia kunnen verhelpen. Hij doelt met die uitdagingen vooral op de schaarste van energie, materialen, water en voedsel. In zijn bijzonder inspirerende boek Global Resource Depletion legt hij uit waar de bottle necks zitten. En sluit hij gelukkig af met een aantal manieren om de dreigende problemen het hoofd te bieden.

 

Zo noemt hij in zijn boek het voorbeeld van de nog steeds niet groene Sahara. Alle technologie om deze enorme woestijn te irrigeren en hiervan een oase te maken is aanwezig. Denk aan pomp- en buizennetwerken, ontziltingsinstallaties en het volop beschikbare Middellandse Zee water. Maar desondanks is er nooit voor gekozen om hier werk van te maken. Waarom? Vanwege de onmetelijk kosten. Dit probleem gaat ook steeds meer spelen in het oogsten van onze hernieuwbare energiebronnen. De prachtige toekomstscenario’s die vaak worden geschetst vergeten voor het gemak dat het steeds duurder wordt om kwalitatieve materialen boven de grond te krijgen. Denk bijvoorbeeld aan zeldzame aardmetalen die worden gebruikt in accu’s en windturbines. Dat ‘oogsten’ doen we nu met behulp van relatief goedkope olie, maar die kosten zullen snel stijgen. En voor een totale duurzame energie-infrastructuur is nogal wat materiaal, energie en water nodig.

 

De bottle necks die Diederen noemt zijn zeer divers en kunnen worden gevonden in onder meer psychologische, natuurkundige, scheikundige, wiskundige, juridische, financiële, sociale, politieke en economische oorzaken. En dat maakt dit boek zo uniek en interessant; Diederen schetst het grote plaatje. Iets waar verschillende specialisten nog wat van kunnen leren. Het verhaal van Al Gore inspireert, dat van Braungart en McDonough doet dat ook. Maar waar deze inmiddels wereldbekende denkers zich richten op één aspect van de naderende problemen, geeft Diederen aan hoe we in de volle breedte de verkeerde kant opgaan en wat de mogelijke vluchtroutes zijn.

 

Helaas is het behouden en zelfs vergroten van ons huidige consumptiepatroon het grootste obstakel naar een duurzame toekomst. De grenzen aan onze groei komen steeds duidelijker in zicht. Dat terwijl de snel stijgende wereldbevolking steeds meer gewend raakt aan de westerse luxe. En eenmaal verworven rechten worden niet makkelijk prijsgegeven. Een pijnloze transitie naar een nieuw toekomstmodel is dan ook uitgesloten. Maar hoe eerder we gaan veranderen, hoe minder pijn het zal gaan doen. Don’t shoot the messenger, thank him.