Zou u ongecensureerde opmerkingen van klanten op de gevel van uw restaurant projecteren? Een filiaal van Domino’s pizza deed het wel. Dan kunnen dit soort klachten verschijnen: “De service was onvriendelijk. En traag!”. Tijdens een workshop op het Nieuwjaarsevent van MVO Nederland en IDH kwamen de belangrijkste do’s en don’ts in Transparantie voorbij.

Transparantie is 1 van de 10 trends die MVO Nederland voorziet voor 2013. Volgens Jos Reinhoudt van MVO Nederland, 1 van de workshopleiders, is Transparantie voor organisaties geen keuze meer, maar een gegeven. “Organisaties leven in een glazen huis. Zaken verborgen houden is nauwelijks nog mogelijk. Denk aan Wikileaks: zelfs geheime diensten krijgen het niet voor elkaar.”

Verschillende interpretaties

Over de precieze invulling van het begrip bestaan volgens Reinhoudt verschillende interpretaties. De bekendste variant gaat om verslaglegging achteraf. “In een jaarverslag schrijf je op hoeveel geld je hebt verdiend. In een maatschappelijk jaarverslag hoe je dat geld hebt verdiend. Transparantie is echter meer: ook vooraf en tijdens het nemen van beslissingen kunnen je transparant zijn. Dat vergroot je draagvlak en biedt de mogelijk je te profileren.”

Arco ten Klooster van PWC onderschreef dat. Hij verzorgde het 2de deel van de workshop. “Transparantie gaat steeds meer toe  naar geïntegreerde verslaggeving: naast financiële informatie vertel je wat jouw impact is op milieu en mensen. Het kan ook betekenen dat je die impact probeert te kwantificeren.” Ten Klooster noemde Puma’s Environmental Profit & Loss Account als een goed voorbeeld hiervan.

Vervolgens beantwoordde hij vragen uit het publiek:

  • “Wanneer is transparantie nuttig en wanneer wordt het schadelijk?”
  • “Waarom ‘zenden’ bedrijven zoveel, maar luisteren ze nauwelijks?”
  • “Is Transparantie wel zinvol? Is het niet overdreven?”

Hoeveel verdient de buurman?

Ten Klooster benadrukte dat Transparantie altijd gewaardeerd wordt door stakeholders. Toch zijn er soms ook negatieve effecten van Transparantie. De toegenomen openheid over beloningen van topbestuurders heeft bijvoorbeeld niet geleid tot matiging van die beloningen, maar tot een ‘race naar de top’. Zodra bestuurders ontdekten wat andere bestuurders verdienden, wilden ze niet voor hen onderdoen.

Misschien moeten organisaties daarom inderdaad wat beter luisteren naar het publiek? Volgens Ten Klooster komt voor het voeren van een dialoog met stakeholders steeds meer aandacht in internationale standaarden voor maatschappelijke verslaglegging. Niet alleen maar ‘zenden’ dus, maar ook luisteren.

Je moet op z’n minst zelf op de hoogte zijn

Op de vraag of Transparantie altijd zin heeft, had Ten Klooster een duidelijk antwoord: “Transparantie gaat er vooral om dat je zelf weet wat er speelt in je organisatie. Het is een managementtool. Wat je vervolgens met die informatie doet, is een afgeleide vraag. Je kunt erover Twitteren of het in een jaarverslag zetten, dat maakt weinig uit. Het gaat erom dat je zelf op de hoogte bent en weet wat je wilt delen.”