Voor een melkveehouder is duurzaam of maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) een moeilijke term voor iets heel eenvoudigs: ondernemen met respect voor dier, mens & milieu en de directe omgeving. Veel boeren zijn al, meer dan de gemiddelde MKB-er, bezig met maatschappelijke thema’s als dierenwelzijn, biodiversiteit en middelengebruik. Veel waardering krijgen zij hier echter niet voor. Sterker nog; juist het gegeven dat de veehouderij een grote producent van broeikasgassen is, overheerst.

Dit ligt niet alleen aan de maatschappij, maar ook aan de ondernemers zelf. PR is niet hun sterkste kant. Het past niet bij de boerencultuur om op te scheppen. Zeker niet over dingen die voor hen vanzelfsprekend zijn. Daarbij berichten journalisten en controle-instanties eerder over negatieve zaken, dan over dingen die wel goed gaan. Dus komen berichten over misstanden en ziektes breeduit in de pers, terwijl ondernemers die bijvoorbeeld kringlopen realiseren – in stilte – hun eigen gang gaan.

Een melkveehouder die erkenning zoekt voor zijn maatschappelijk verantwoorde activiteiten, denkt snel aan certificering: “We moeten een keurmerk hebben.” Maar het leveren van bewijslast (het zwaartepunt van certificering) vinden zij vaak een administratieve last die hen afleidt van het echte werk: het duurzamer maken van het bedrijf op basis van eigen visie. Daarom groeit de belangstelling voor ISO 26000. Het zwaartepunt bij deze internationale MVO-richtlijn ligt op transparantie en open communiceren met stakeholders. Hiermee kan gecheckt worden of de bedrijfsactiviteiten kunnen rekenen op maatschappelijk draagvlak. Dit is een zeer positieve ontwikkeling. MVO is hiermee volwassen aan het worden.

Horen en gehoord worden
Melkveehouders moeten hun vakmanschap combineren met eerlijke en open communicatie. Dit kunnen zij doen door goed te luisteren naar wat mensen van hun product en bedrijfsvoering verwachten. Niet alleen kwaliteit is belangrijk, maar ook zaken als dierenwelzijn, het gebruik van antibiotica en landschapsinrichting. Daarnaast kunnen ze aan afnemers en anderen laten zien dat ze maatschappelijk verantwoord ondernemen, waardoor ze erkenning kunnen krijgen voor de MVO-prestaties.

Melkveehouders en andere ondernemers in de food & agribusiness kunnen vanaf nu online toetsen hoe maatschappelijk verantwoord ze ondernemen. LEI Wageningen UR en MVO Nederland ontwikkelden een online duurzaamheidsscan geïnspireerd door ISO 26000. De scan biedt ondernemers een houvast om nu eens wel te laten zien waar ze mee bezig zijn. De tool is gratis beschikbaar en bestaat uit twee onderdelen, een quickscan en een uitgebreide duurzaamheidsscan. Vaak zal blijken dat melkveehouders al veel meer maatschappelijk ondernemen dan dat ze zelf weten.

Deze column verscheen eerder op The Milk Story