De agrifood-sector heeft de laatste tijd heel wat uit te leggen: verhalen over paardenvlees in rundvleesproducten, giftige stoffen in melk, biologische eieren die niet biologisch bleken en verkeerde labeling van vis leiden ertoe dat consumenten het vertrouwen verliezen in onze voedselproductie. De sector doet er goed aan zelf de regie over de communicatie te grijpen.

De reacties uit de sector op het paardenvlees-verhaal tonen gemengde gevoelens. Op de website van vakblad De Boerderij bagatelliseren sommige lezers de kwestie: “Er zijn geen aanwijzingen dat er een gevaar is voor de volksgezondheid.” Anderen leggen de schuld van de commotie bij de politiek, de tussenhandel of de Voedsel- en Warenautoriteit: “Stelletje zotten van de NVWA!”

Veel Boerderij-lezers begrijpen niet waarom paardenvlees nou zoveel gedoe veroorzaakt: “Ik snap nog steeds niet waarom ze nou zo moeilijk doen over dat paardenvlees. Het is zelfs gezonder dan rundvlees.”

Vertrouwen
Het draait echter niet om het feit of paardenvlees slechter of beter is dan rundvlees. De ongerustheid van de consument komt niet voort uit angst voor tekortschietende voedselveiligheid, maar uit de constatering dat je in de winkel niet kunt vertrouwen op de informatie op het etiket.

Wat is nou de beste reactie op dit soort incidenten? Negeren, ontkennen of anderen de schuld geven heeft niet veel zin. Beter is het om het heft in eigen handen te nemen en zo eerlijk en duidelijk mogelijk te zijn over de omvang en oorzaken van de misstanden.

Een voorbeeld van zo’n actieve benadering gaf producent van micro-vegetables Koppert Cress tijdens de EHEC-crisis in 2011. Toen taugé verdacht werd, kreeg het bedrijf veel vragen van klanten, belangenorganisaties en journalisten. Er werd naar de producten van Koppert Cress gekeken alsof ze besmet waren met de giftige EHEC-bacterie, terwijl het bedrijf kon aantonen dat dit niet het geval was.

Nuchtere en transparante informatie
Koppert Cress reageerde snel. Om het eigen verhaal naar buiten te brengen werd actief campagne gevoerd, onder meer met inzet van social media. De nuchtere en eerlijke informatie bood een belangrijk tegenwicht in de hectische periode waarin de eerste incidenten bekend werden en de gevolgen van de crisis nog niet goed te overzien waren. Natuurlijk had het bedrijf last van het feit dat de hele handel plat lag, maar Koppert Cress behield zijn klanten en zijn orders.

Als je als boer, handelaar of vleesverwerker zelf iedere dag je uiterste best doet om naar eer en geweten te werken, kun je niet blijven zwijgen bij de recente misstanden. Geef openheid van zaken over de financiële druk door handelaren of supermarktketens. Wees duidelijk over de dilemma’s en afwegingen waar je mee te maken hebt. Luister naar kritische tegengeluiden en geef een eerlijk antwoord op terechte vragen. Wie een goed verhaal te vertellen heeft, is gebaat bij een transparante sector.

Deze column verscheen eerder op de website van de Transparantiebenchmark