Nu het einde van het jaar nadert verschijnen overal weer lijstjes. MVO manager van het jaar, koploper in een regio of branche, overal zijn er ranglijsten. Opvallend is dat volgens de top 10 meest gelezen MVO berichten in 2013 van de website Duurzaam Ondernemen het merendeel ging over ranglijsten. Klaarblijkelijk vinden we het belangrijk om te ontdekken wie ergens bovenaan staat.

Toch zijn er nagenoeg geen organisaties waar iedereen verantwoord bezig is. Op een enkele uitzondering na zijn het allemaal organisaties waar een aantal individuen zich onderscheidt. En dat brengt dan ook meteen de kern boven, duurzaam ondernemen is mensenwerk. Deze individuen erkennen namelijk dat abstracte begrippen als ‘de markt’, ‘de sector’ of ‘de overheid’ niet meewerken (een veel gehoord argument van diegenen die vinden dat duurzaam ondernemen belangrijk is, maar voor hun erg lastig is) maar zij vinden ruimte om toch het verschil te maken. Al lijkt het soms maar een druppel op een gloeiende plaat.

Want dat is waar persoonlijk leiderschap echt om gaat; beseffen dat je slechts een druppel op een gloeiende plaat bent, maar dat dit wel hetgeen is wat jij kunt bijdragen. En dat veel druppels een gloeiende plaat toch echt wel afkoelen. Sander Haas van Asito – een van de genomineerden voor MVO manager van het jaar – heeft dit perfect opgepakt met zijn 1 miljoen druppels campagne.

Nieuwe business modellen

Afgelopen jaar heb ik veel presentaties en workshops mogen geven namens MVO Nederland. Veel daarvan gingen over het ontwikkelen van business modellen en proposities voor een circulaire economie. Ik heb enorm veel energie gekregen van het inzicht van mensen dat het echt anders moet om de maatschappij en dus per definitie ook de onderneming die daar onderdeel van uit maakt toekomstbestendig te maken. En de betrokkenheid om daar vervolgens ook zelf mee aan de slag te gaan als product ontwerper, facilitair manager of inkoper.

Hierbij werd ik ook vaak bevestigd in mijn denken dat de kern zit in de ‘mindset’ die iemand heeft. Frequent werd gesteld dat ‘onze klanten’, ‘onze sector’ of ‘onze organisatie’ hier nog niet rijp voor is. En deze geluiden kwamen vanuit zeer verschillende kanten zoals bouwondernemingen, zorginstellingen, facilitair dienstverleners en verpakkingsbedrijven. Klaarblijkelijk zitten we allemaal vast in ‘het systeem’. Althans zo denken we.

Nieuwe mentale modellen

Wat we kunnen leren van de koplopers – en dan heb ik het niet over de bedrijven bovenaan de lijstjes, want dit zijn slechts organisaties met iets meer koploper mensen – is dat het gaat om het ontdekken van het persoonlijke handelingsperspectief. Wat kan ik doen gegeven mijn omgeving en rol om toch een verschil te maken. Dat is de essentie.

Vanuit MVO Nederland zullen we de komende tijd dan ook nog sterker de focus proberen te leggen om de mensen die dat persoonlijke handelingsperspectief willen verruimen te ondersteunen. En hen in netwerken met elkaar te verbinden om samen te ontdekken dat er meer druppels op een gloeiende plaat zijn en dat wij met elkaar echt een verschil maken. In dat kader zie ik ook uit naar de collegereeks Psychologie voor Duurzaamheid van ImpactAcademy die vanaf januari zal starten. Want in ons hoofd zit te sleutel om duurzaam te produceren, of financieren, of in te kopen. Niet bij iemand of iets anders.

De echte koploper betreft duurzaam ondernemen ben jij. Ik hoop dat je dat zelf ook beseft en dat je in 2014 ook een mooie druppel produceert.

Deze column verscheen eerder op www.duurzaamgeproduceerd.nl