JosnietblijDe Transparantiebenchmark bestaat tien jaar en dat mag gevierd worden. Een terugblik op tien jaar TB toont aan dat het rapporteren over maatschappelijke issues een enorme vlucht heeft genomen. Toch is er nog ruimte genoeg voor verbetering.

In het afgelopen decennium kwamen enkele vragen rond de Transparantiebenchmark telkens opnieuw terug. Dit zijn de belangrijkste:

  • De achterblijvers staan stil. Er is een kleine kopgroep die het jaar-in-jaar-uit uitstekend doet, maar er zijn ook grote bedrijven die nauwelijks of niet serieus rapporteren over MVO. Op de laatste versie van de TB staan maar liefst 200 bedrijven met een nulscore, plus daarnaast nog eens 135 bedrijven met minder dan 50 procent van de punten. Wat is er nodig om deze achterblijvers tot actie aan te zetten?
  • Het MKB doet niet mee. De benchmark richt zich op de grootste bedrijven van Nederland, maar veruit het grootste deel van de Nederlandse ondernemingen valt onder het MKB. Hoe zorg je ervoor dat ook zij kunnen leren van transparantie over MVO?
  • Scoren op de benchmark wordt een doel op zich. Het onderzoek is bedoeld om de kwaliteit van jaarverslagen in kaart te brengen, maar een hoge positie op de ranglijst wordt voor sommige bedrijven een heilig streven. Dit leidt soms tot obligate en nietszeggende verantwoordingsteksten die alleen gericht zijn op het beantwoorden van alle vragen uit de TB. Hoe zorg je ervoor dat bedrijven zich in hun jaarverslagen richten op de materiële issues, op de zaken die er echt toe doen?
  • Transparantie is nog geen prestatie. Zeker voor ‘buitenstaanders’ is niet altijd meteen duidelijk wat de relatie tussen transparantie over MVO en prestaties op het gebied van MVO is. Sommige bedrijven scoren laag op de TB, maar zijn ervan overtuigd dat ze toch goed bezig zijn. Andersom zou je hoog op de benchmark scoren als je eerlijk toegeeft dat je keten vol zit met kinderarbeid, illegale lozingen en onnodige energieverspilling. In de praktijk gebeurt dat niet, maar hoe maak je het verband tussen transparantie en prestaties expliciet?

Een aantal van deze vragen wordt inmiddels voortvarend aangepakt, zoals het betrekken van MKB’ers bij het thema transparantie. Voor deze kwestie, en voor alle andere, zijn suggesties welkom.

Rond het onderwerp transparantie spelen, ook internationaal, tal van nieuwe ontwikkelingen, zoals het verschijnen van allerlei richtlijnen en de snelle opkomst van integrated reporting. De komende tien jaar zal net zo turbulent verlopen als de afgelopen jaren en de TB zal zich moeten blijven aanpassen. De Transparantiebenchmark heeft alle reden om zijn tiende verjaardag feestelijk te vieren, maar mag nog niet op zijn lauweren rusten. Er is nog veel te doen.

Of zit het anders? Lees mijn blog Tien jaar Transparantiebenchmark: veel bereikt. U kunt stemmen!