urgenda-klimaatzaakGoed nieuws: de rechter heeft geoordeeld dat de Nederlandse staat meer moet doen om de bevolking te beschermen tegen de gevolgen van klimaatverandering. De rechtszaak van Urgenda tegen de overheid was wereldwijd nieuws; het komt niet vaak voor dat een rechter zich uitspreekt over duurzaamheidsbeleid.

Toch past de klimaatzaak van Urgenda in een rijtje voorbeelden van de juridisering van duurzaamheidsvraagstukken. In de VS werden grote oliemaatschappijen enkele jaren geleden al aangeklaagd na de verwoestende orkaan Katrina. Logisch, want door het gebruik van hun producten ontstaat klimaatverandering, en dat leidt weer tot extreem weer met flinke materiële schade. Wie gaat daarvoor opdraaien? De rechter beslist.

Ook op andere gebieden wordt steeds vaker in formele wetten en regels vastgelegd wat wel en niet ‘maatschappelijk verantwoord’ is. De EU komt met een richtlijn voor transparantie over niet-financiële prestaties van bedrijven. Topsalarissen in de semipublieke sector worden beteugeld door de Wet Normering Topinkomens. Op juridische gronden sneuvelde onlangs een plan van de vleessector voor het vergroten van het dierenwelzijn. Dit soort afspraken lijkt teveel op kartelvorming, vond de rechter.

Is die juridisering een goede zaak? Soms wel, denk ik. Fatsoenlijk zakendoen zit niet iedereen in het bloed, en dan is het handig om wetten en regels te hebben. Aan de andere kant: iedere wet kent mazen, en dat iets officieel toegestaan is wil nog niet zeggen dat het een goed idee is.

Je moet het als sector of bedrijf vrij bont maken voordat er wetgeving komt om je te dwingen maatschappelijk verantwoord te handelen. In ons liberale land bestaat gelukkig een groot vertrouwen in de eigen verantwoordelijkheid van mensen.

Juridische actie is daarom een laatste redmiddel. Dat geldt ook voor de klimaatzaak.

foto: Urgenda / Chantal Bekker

Jos Reinhoudt
Jos Reinhoudt
Impactmeten: wat is mijn bijdrage?

Jos Reinhoudt is senior kennismanager op de afdeling Kennis en Ontwikkeling van MVO Nederland. De vijf jaren daarvoor werkte hij als senior consultant/projectleider bij Beco, een adviesbureau gespecialiseerd in MVO en duurzaamheidsvraagstukken. Jos heeft brede kennis van MVO, opgedaan bij zowel bedrijven als verschillende overheden. Belangrijke thema’s in zijn advieswerk zijn: transparantie, stakeholdermanagement, impact en duurzaamheidstrategie. Jos is mede-auteur van het MVO Trendrapport 2015. Naast zijn werk is Jos gemeenteraadslid voor GroenLinks in Nijmegen en werkt hij als zelfstandig adviseur onder de naam Duurzame Denkkracht. Zijn favoriete quote komt van de legendarische zanger Joey Ramone: ‘if you’re not in it, you’re out of it’.