2015-11-28 10.51.28Morgen begint de Klimaattop in Parijs. De komende twee weken zullen 147 wereldleiders bepalen of er een internationaal (bindend?) akkoord komt dat voorwaarden schept voor een wereld die niet meer dan twee graden opwarmt. Iets wat aan de onderhandelaars en wereldleiders is en waar wij geen invloed meer op hebben…

Een beetje invloed is er de afgelopen tijd wel geweest. De Nederlandse Klimaatcoalitie (NKC) werkte afgelopen jaar hard aan het bijeenbrengen van bedrijven, gemeenten en andere organisaties. Om samen te werken aan een klimaatneutrale samenleving door de eigen CO2 uitstoot inzichtelijk te maken, deze de komende 5 jaar te reduceren en op de langere termijn te elimineren. En om het gezamenlijk resultaat als stimulus te laten dienen voor een meer ambitieuze inzet vanuit de Nederlandse regering.

Nadat vrijdag de GroeneTopTrein door Nederland reed om allerlei initiatieven en ambities op te halen, is gister op Rotterdam CS het collectieve NKC resultaat overhandigd aan Staatsecretaris Dijksma. De uitkomst is indrukwekkend. Ruim 110 deelnemende organisaties aan de NKC hebben inmiddels hun CO2 uitstoot en 2020 doelstellingen in kaart. Het gemiddelde resultaat is een indrukwekkende 51,8% CO2 reductie in 2020. En vanwege de omvang van een aantal van deze deelnemers draagt het ook stevig bij aan de landelijke reductie die nodig is voor Parijs. 51,8% is natuurlijk veel meer dan de nationale 2020 ambitie en daarom hopelijk een stimulus om deze nu op te schroeven.

Vervolgens stapten zo’n 300 CEO’s en bestuurders samen met de onderhandelingsdelegatie op de Train to Paris. Een initiatief van NS, ProRail en NKC. Het was inspirerend om in zes wagons bevlogen sprekers vanuit bedrijfsleven en decentrale overheden te horen over hun successen en uitdagingen. En om te zien hoe nieuwe verbindingen werden gelegd en afspraken gemaakt werden. Dit ging in de avond verder op een door de Nederlandse ambassade in Parijs georganiseerde welkomstbijeenkomst en zondag in een verdiepende sessie georganiseerd door Deloitte.

Twee punten zijn mij erg opgevallen tijdens deze bijeenkomsten. Ten eerste het veelvuldige gebruik van de term circulaire economie als een oplossing voor het klimaatvraagstuk. Mensen die mij kennen of volgen weten dat ik het daar uiteraard mee eens ben. Ik heb mij verbaasd uit hoeveel monden deze woorden momenteel komen en hoop wel dat men een juiste diepgang heeft ten aanzien van het thema (zie bijdrage over de zin en onzin van een circulaire economie als deze opmerking je verwart). En het tweede opvallende punt doet mij hierbij twijfelen. Er werd namelijk geregeld in een aansluitende zin vervolgens een initiatief genoemd wat te maken heeft met energiebesparing en/of duurzame energie. En dit doet mij dan vermoeden dat de zin en de onzin ten aanzien van de relatie CO2 – circulaire economie ook verdere uitleg behoeft.

Vanuit een duurzaamheidsperspectief is de inzet van duurzame energie een randvoorwaarde voor een circulaire economie. Het is alleen iet zo dat een circulaire economie gedefinieerd wordt aan de hand van maatregelen aangaande energiebesparing en de inzet van duurzame energie. Een circulaire economie gaat in de basis om het zoveel mogelijk in een kringloop houden van producten, materialen en grondstoffen. Doordat dit bij succesvolle implementatie vervolgens een sterk remmende werking heeft op de delving, verbouwing of ontwikkeling van nieuwe grondstoffen, is er een sterke CO2 reductie. Er is echter ook kans dat er in sommige gevallen meer CO2 uitstoot plaatsvindt door retourlogistiek en de handelingen voor reparatie, revisie of recycling dan dat deze grondstoffen bijvoorbeeld gebruikt worden voor energieopwekking. Het is dus situationeel bepaald. Bij grondstoffen als zeldzame aardmetalen en mineralen is het slim om kringlopen te sluiten en eventuele additionele CO2 uitstoot te accepteren. Bij minder kritieke grondstoffen als zand en grind is dit in sommige gevallen nog maar de vraag.

Ik hoop oprecht dat we voorkomen dat het begrip circulaire economie het nieuwe duurzaamheidsslogan wordt, want daarmee kan het heel snel een holle frase of een containerbegrip worden wat alles behelst en daarmee niets. Ook is er een risico dat we door vanuit het klimaatvraagstuk nadrukkelijk de aandacht te vestigen op een circulaire economie de vermindering en vergroening van onze energiebehoefte uit het oog verliezen. Ik hoor de ‘merchants of doubt’ (lobbyisten van de fossiele energiesector) hun afleidingscampagne al opstarten…

Vanuit de NKC zullen wij komend jaar verder werken aan de benodigde verdieping en concretisering van de samenwerking naar een klimaatneutrale samenwerking. En uiteraard zal de inzet van circulaire bedrijfsmodellen en inkoopstrategieën hier een onderdeel bij vormen. Hier zullen we logischerwijs de verbinding zoeken bij het landelijke programma NLCirculair! waar we vanuit MVO Nederland ook aan werken.

Of het nu gaat om CO2 uitstoot, de beschikbaarheid van grondstoffen of de afname van biodiversiteit; de komende jaren worden bepalend of we tijdig het juiste spoor vinden voor een snelle verbetering van ons economisch systeem. Dat juist spoor leidt momenteel naar Parijs.