IIRC-modelHet waardecreatiemodel van het IIRC (International Integrated Reporting Council) lijkt een vaste plek gevonden te hebben in de jaarverslagen van grote Nederlandse bedrijven. Bij het merendeel van de bedrijven in de top van de Transparantiebenchmark is een variant van dit model opgenomen. Dat is een goed teken: het geeft aan dat koplopers zich inderdaad inspannen om buitenstaanders inzicht te geven in de manier waarop ze presteren op niet-financiële onderwerpen.

Het IIRC-waardecreatiemodel is een visuele weergave van de manier waarop bedrijven maatschappelijke waarde creëren of vernietigen. Uitgangspunt is dat er meer nodig is dan geld alleen om een onderneming te laten draaien en dat bedrijven daar transparant over moeten zijn – vandaar ook de term ‘integrated reporting’.

Kapitalen

Aan de linkerkant van het IIRC-model staan zes ‘kapitalen’ die nodig zijn om een organisatie zijn werk te kunnen laten doen. Denk aan intellectueel kapitaal, grondstoffen en toegang tot netwerken. Het middelste deel van het model representeert de onderneming en aan de rechterkant staan weer dezelfde zes kapitalen, nu als output van het bedrijf. Zo wordt duidelijk dat de groei van financieel kapitaal bijvoorbeeld te koste gaat van de afname van natuurlijk kapitaal.

De uitdaging is om de organisatie te beschrijven aan de hand van dit waardecreatiemodel, zodat duidelijk wordt hoe een onderneming het ene kapitaal omzet in het andere. Uit onderzoek van Deloitte en MVO Nederland blijkt dat grotere bedrijven het beschrijven van hun waardecreatieproces steeds beter in de vingers krijgen, maar het is duidelijk dat de routine nog ontbreekt. Bij sommige bedrijven ziet het waardecreatiemodel er nog uit als een ingevuld sjabloon, en niet als een doorleefd verhaal dat duidelijk maakt welke maatschappelijke rol een bedrijf ambieert.

Degelijk verhaal

Het goed dat bedrijven de blik verruimen van puur financiële resultaten naar een degelijk verhaal over waardecreatie. Dat dit lastig is, geeft niks; oefening baart kunst. Het debat over de rol van ondernemingen bij het oplossen van maatschappelijke problemen of het halen van de Sustainable Development Goals (SDG’s) zal de komende jaren alleen maar aanwakkeren. Zorg er dus voor dat u een helder verhaal kunt vertellen over de maatschappelijke waarde van uw bedrijf.

Meer weten over transparantie en waardecreatie? MVO Nederland en adviesbureau Enact geven in november en december een tweedaagse training over transparantie, GRI en het IIRC-model. Meer informatie en een aanmeldformulier vindt u hier.